?абантуй – ?абан байрамы

---

?абантуй ? Кама буйы халы?тарыны?, бигер?к т? Баш?ортостанда ??м Татарстанда ки? тарал?ан, традицион игенселек байрамы. Ул м?ж?силек осоронда у? барлы??а килг?н, ул са?та уны? асылы т?би??т Аллаларын ??м рухтарын ми?ырбанлы??а са?ырыу?а ?айтып ?ал?ан.

Ауылдар?ы? бере?е, ?абантуй ойоштороп, йыш ?ына икенсе ырыу?ан, ауылдан кешел?р?е ?уна??а са?ыр?ан. Са?ырыл?ан ?уна?тар ?атындары ??м балалары мен?н килг?н, ?у?ынан яуап итеп ????ре ?уна??а са?ыр?андар. ?ый б?т? ауыл и??бен? ойошторол?ан, алдан ??р йорт?а й?р?п, йоморт?а, а?са йый?андар. Йыйыл?ан а?са?а бер нис? ат, с?й, ш?к?р ?атып ал?андар. Байрам алдынан й?ш егетт?р ат мен?н б?т? ауылды урап сы??ан, ??р йорт алдына ту?талып, йорт хужа?ы бер?й н?м? сы?арып бирг?нсе ???р?н ?алып, ту?ылдатып? тор?ан. ?у?ынан в?килд?р?е? бере?е й?ш апай-е?г?л?р??н ? та?тамал, яулы?, сау?аг?р??р??н йыртыш йыйып алып, был ?йбер??р?е? бары?ын да байрам ?т?с?к май?ан?а алып бар?ан. Май?ан ауыл эрг??енд?ге ?ал?ыу урында ?тк?релг?н. Халы? май?ан?а т?шт?н ?у?, бабай?ар нама??ан ?у? м?сетт?н сы?ыу?а йыйыл?ан. Май?ан?а т???р?к я?ап урынлаш?андар. Т???р?к урта?ында к?р?ш башлан?ан. ?абантуй?а к?р?шт? ?атнашыу ?с?н тир?-я?тан батыр?ар ?а килг?н.

?абантуй?а икенсе урында й?гере? тор?ан. Й?гере??? унар кеше ?атнаш?ан. ?? беренсе киле?сег? ?ур ит ки??ге, икенсе?ен?? ?абыр?а, ?с?нс???н? б?л?к?й ит ки??ге бирг?нд?р. ?ай?ы бер урындар?а та?тамал б?л?к итк?нд?р. Был приздар?ы е?е?сел?р х?рм?тле ?уна?тар?а кирен?н б?л?к итк?н. Унан ?у? ат сабыштары башлан?ан. ХХ быуат башында и? алдан килг?н ?ыбайлы?а ? ?олон, икенсе?ен?? биш ?ум а?са ??м ?с?нс? булып киле?сег? та?тамал тапшыр?андар. Байрам баш?орттар?ы? милли аш-?ыуы ? бишбарма? ??м ?а?ылы? бешереп ?ыйлау мен?н тамамлан?ан. Ул ошонда у? уса? я?ып ??ерл?нг?н.

ХХ быуат ?абантуй?ы? м???н??ен? ??м ойоштороу?а ?? т???тм?л?рен индерг?н. Х??ер ?абантуй?ар я??ы с?се? тамамлан?ас ?тк?рел?. ?а?и?? булара?, ул т???? айырым хужалы?тар?а, ?у?ынан Баш?ортостан райондарында ??м эре ?алаларында байрам ител?. Алдан уны ?тк?ре? урыны билд?л?н?, байрам программа?ы т???л?, й?рминк?л?р ойошторола. Айырыуса ауыл еренд? был байрам?а ту?андары ?уна??а ?айта.

Х??ерге ?абантуй быуындан-быуын?а к?с? килг?н был байрамды? б?т? м??им ?ы?аттарын ?а?ла?ан. ? унда хе?м?тс?нд?р?е? я??ы ба?ыу эшт?рен? йом?а? я?ау традиция?ы совет осоронда барлы??а килг?н ??м ул б?г?н д? ?а?лана. Ауыл хужалы?ы производство?ы алдын?ыларын х?рм?тл????н, улар?а ?имм?тле б?л?кт?р ??м приздар тапшырыу?ан башлана ла инде ?абантуй. ?у?ынан байрамды? к??ел асыу программа?ы ?т?. Т?рл? ярыштар ойоштороу ?абантуй?ы? ??г?реш?е? ?л?ш? булып ?ала.

Я? ??м хе?м?т байрамы булара?, б?г?н ?абантуй д?й?м республика байрамы статусы ал?ан. Республикала й?ш??се б?т? милл?т в?килд?ре ?атнашлы?ында ?тк?релг?н был байрам ? милли традициялар к?с?гилешлегене??са?ыу к?ренешт?рене? бере?е. ?у??ы йылдар?а ?абантуй ??ене? ?тарихи сикт?рен? аша атланы, ул х??ер баш?орт ??м татар диаспора?ы бул?ан М?ск???? ??м Петербургта, баш?а ?лк?л?р??, алы? ??м я?ын сит илд?р?? ки? ?тк?рел?. Милли ??а?, традицион ?уна?сыллы?, был байрамды? изге рухы т?рл? милл?т ??м дин кешел?рен берл?штер? ??м я?ынайта.